ภายหลังที่ได้โครงการที่เหมาะสมที่สุดแล้ว ที่ปรึกษาได้จัดทำเกณฑ์การออกแบบสำหรับ 4 โครงการ โครงการไฟฟ้าพลังน้ำ โดยมีรายละเอียดส่วนประกอบในแต่ละโครงการดังนี้

 

1. โครงการ Nam Ou

 

ที่ตั้งโครงการ Nam Ou ตั้งอยู่ที่พิกัด ละติจูด 22 ํ12' 05" ลองติจูด 101 ํ 49' 22 " บ้านอูใต้ เมืองบอเหนือ แขวงพงสาลีเหนือสุดของประเทศ การคมนาคมเดินทางโดยรถยนต์ จากแขวงหลวงพระบางเป็นถนนลาดยางและถนนลูกรังระยะทางประมาณ 360 กิโลเมตร ซึ่งต้องพักแรมที่เมืองบอเหนือ แล้วจึงเดินทางต่อไปอีกในวัน ในวันรุ่งขึ้น เป็นระยะทางประมาณ 100 กิโลเมตร จึงจะถึงที่ตั้งโครงการ

 

 

2. โครงการ Nam Chong

 

โครงการ Nam Chong ตั้งอยู่ที่พิกัด ละติจูด 20 ํ 44' 06 " ลองติจูด 100 ํ 25' 45 " บ้านตาเล่ เมืองเมิง แขวงบ่อแก้ว การคมนาคมเดินทางโดยรถยนต์จากเมืองบอเหนือ ไปยังแขวงหลวงน้ำทา ระยะทางประมาณ 320 กิโลเมตร ซึ่งเป็นถนนลาดยาง และเดินทางจากแขวงหลวงน้ำทาไปยังเมืองเมิง แขวงบ่อแก้ว ระยะทาง 270 กิโลเมตร ซึ่งเป็นถนนลาดยางและลูกรัง พักแรมที่เมืองเมิงแล้วจึงเดินทางต่อไปอีกในวันรุ่งขึ้นเป็นระยะทางประมาณ 20 กิโลเมตร และเดินเท้าอีกประมาณ 4 กม. จึงจะถึงที่ตั้งโครงการ

 

3. โครงการ Nam Xeng

 

โครงการ Nam Xeng ตั้งอยู่ที่พิกัด ละติจูด 20 ํ 42' 28 " ลองติจูด 103 ํ 05' 59 " บ้านปากเซ็ง เมืองเวียงคำ แขวงหลวงพระบาง การคมนาคมเดินทางโดยรถยนต์ จากหลวงพระบางไปที่ตั้งโครงการระยะทางประมาณ 150 กิโลเมตร ซึ่งเป็นถนนลาดยางและถนนลูกรัง ก็จะถึงที่ตั้งโครงการ

 

4. โครงการ Nam Ngan

 

ตั้งอยู่ที่พิกัด ละติจูด 19 ํ 09' 00 " ลองติจูด 103 ํ 43' 50 " บ้านปวน เมืองคูณ แขวงเชียงขวาง การคมนาคมเดินทางโดยรถยนต์จากเชียงขวางไปเมืองคูณ เส้นทางเป็นถนนลาดยางประมาณ 32 กิโลเมตร และถนนลูกรังประมาณ 50 กม. จากนั้นเดินทางด้วยเท้าต่ออีกเป็นระยะทางประมาณ 2.0 กม. ก็จะถึงที่ตั้งโครงการ

 

5. การศึกษาด้านสิ่งแวดล้อม

 

ผลดีของโครงการ

  1. เป็นการนำเอาทรัพยากรในท้องถิ่นมาใช้ให้เกิดประโยชน์สูงสุด คือ น้ำจาก Nam Ou, Nam Xeng, Nam Ngan และ Nam Chong ซึ่งสภาพภูมิประเทศของที่ตั้งโครงการ มีความเหมาะสมในการผลิตกระแสไฟฟ้าโดยใช้พลังน้ำ
  2. ในช่วงฤดูแล้งด้านท้ายน้ำจะมีปริมาณน้ำเท่ากับในปัจจุบัน ชุมชนที่อยู่ด้านท้ายน้ำ สามารถนำน้ำไปใช้ประโยชน์ได้ดังเช่นเดียวกับในสภาพปัจจุบัน
  3. การก่อสร้าง/ปรับปรุงถนนทางเข้าที่ตั้งโครงการ จะส่งผลให้ชุมชนที่ตั้งอยู่ใกล้เคียงมีเส้นทางคมนาคมที่สะดวกมากขึ้น
  4. โครงการ Nam Ou, Nam Xeng, Nam Ngan และ Nam Chong สามารถผลิตกระแสไฟฟาได้เฉลี่ยต่อปีประมาณ 1,657,000 , 383,000 , 277,000 และ 82,000 kWh/yr ตามลำดับ ทำให้ชุมชนและพื้นที่ใกล้เคียงมีไฟฟ้าใช้อย่างพอเพียงหรือเพิ่มมากขึ้นกว่าเดิม
  5. การมีไฟฟ้าใช้ตลอดเวลาของชุมชนจะช่วยให้ชุมชนสามารถประกอบอาชีพเสริม (ที่ต้องใช้ไฟฟ้า) ได้มากขึ้น เป็นการยกระดับคุณภาพชีวิตโดยรวมของชุมชน

 

ผลเสียของโครงการ

  1. ในช่วงการก่อสร้างอาจส่งผลต่อคุณภาพน้ำโดยก่อให้เกิดความขุ่นและตะกอนในลำน้ำสูงขึ้น ถือว่าเป็นผลกระทบชั่วคราวในระยะสั้น
  2. ในช่วงดำเนินการบริเวณลำน้ำหน้าฝายจะจะเกิดสภาพนิ่งหรือเกือบนิ่ง ทำให้ปริมาณออกซิเจนลดต่ำลง ซึ่งผลกระทบต่อเนื่องต่อระบบนิเวศของลำน้ำเฉพาะพื้นที่เท่านั้น
  3. ต้องสูญเสียพื้นที่ป่าไม้บ้าง เพื่อใช้ในการก่อสร้างถนนทางเข้า ที่ตั้งฝาย และโรงไฟฟ้า

 

เมื่อเปรียบเทียบระหว่างผลดีและผลเสียที่เกิดขึ้นจากการพัฒนาโครงการทั้งโครงการ Nam Ou, Nam Xeng, Nam Ngan และ Nam Chong จะเห็นได้ว่าก่อให้เกิดผลกระทบด้านผลเสีย ที่มีนัยสำคัญไม่มากและอยู่ในระดับที่ต่ำ คาดว่าผลเสียที่เกิดขึ้นทั้งหมดจะอยู่ในระดับที่ยอมรับได้เมื่อเปรียบเทียบกับผลดีของโครงการ

 

6. การวิเคราะห์ด้านเศรษฐศาสตร์และการเงินของโครงการ

 

1. ผลการประเมินความเหมาะสมทางเศรษฐกิจของโครงการ

สรุปค่าตัวชี้วัดทางเศรษฐศาสตร์โครงการไฟฟ้าพลังงานน้ำขนาดเล็ก สปป.ลาว

สำหรับค่าตัวชี้วัดทางเศรษฐศาสตร์เกี่ยวกับความเสี่ยงของโครงการในอนาคต คือ การทดสอบจากค่าตัวชี้วัด Switching Value Test : SVT โดยทดสอบความเสี่ยงที่จากการเพิ่มขึ้นของต้นทุนโครงการ (SVTc) และความเสี่ยงที่เกิดจากการลดลงของผลประโยชน์โครงการ (SVTB) ซึ่งจากผลการทดสอบความอ่อนไหวของโครงการไฟฟ้าพลังน้ำขนาดเล็ก 4 โครงการ คือ

  1. โครงการ Nam Ou มีค่าความเสี่ยงเนื่องจากการเพิ่มขึ้นของต้นทุนโครงการ (SVTc) เท่ากับ 2.61 ความเสี่ยงที่เกิดจากการลดลงของผลประโยชน์โครงการ (SVTB) เท่ากับ 0.72
  2. โครงการ Nam Xeng มีค่าความเสี่ยงเนื่องจากการเพิ่มขึ้นของต้นทุนโครงการ (SVTc) เท่ากับ 0.76 ความเสี่ยงที่เกิดจากการลดลงของผลประโยชน์โครงการ (SVTB) เท่ากับ 0.43
  3. โครงการ Nam Ngan มีค่าความเสี่ยงเนื่องจากการเพิ่มขึ้นของต้นทุนโครงการ (SVTc) เท่ากับ 1.18 ความเสี่ยงที่เกิดจากการลดลงของผลประโยชน์โครงการ (SVTB) เท่ากับ 0.54
  4. โครงการ Nam Chong มีค่าความเสี่ยงเนื่องจากการเพิ่มขึ้นของต้นทุนโครงการ (SVTc) เท่ากับ 0.25 ความเสี่ยงที่เกิดจากการลดลงของผลประโยชน์โครงการ (SVTB) เท่ากับ 0.20

ซึ่งจากการวิเคราะห์สรุปได้ว่าโครงการไฟฟ้าพลังน้ำทั้ง 4 โครงการ ไม่มีความอ่อนไหวกับการเปลี่ยนแปลงในทุกกรณี

 

2. ผลการประเมินด้านการเงิน

การวิเคราะห์อัตราการคืนทุนของโครงการผลิตไฟฟ้าพลังงานน้ำทั้ง 4 โครงการของ สปป.ลาว ได้ผลการวิเคราะห์แสดงไว้ในตารางอัตราการคืนทุนของโครงการ Nam Ou มีค่าต่ำสุด มีค่าเท่ากับ 1.11 บาท/kWh และโครงการ Nam Chong มีค่าสูงสุด เท่ากับ 3.94 บาท/kWh ซึ่งสอดคล้องกับผลการวิเคราะห์ความเหมาะสมทางเศรษฐกิจ และได้อัตราการเวนคืนทุนต่ำกว่าอัตราค่าการไฟฟ้าที่ผู้ใช้ต้องจ่ายตาม WTP ที่ JICA วิเคราะห์จากผลการสำรวจเศรษฐกิจสังคม คือ 10.928 บาท/kWh.

อัตราการคืนทุน (CostRecovery) โครงการไฟฟ้าพลังน้ำขนาดเล็ก สปป.ลาว

 

3. สรุปผลการวิเคราะห์ด้านเศรษฐศาสตร์และการเงิน

ผลการวิเคราะห์ความเหมาะสมเชิงเศรษฐกิจของโครงการไฟฟ้าพลังน้ำทั้ง 4 โครงการของ สปป.ลาว ประกอบด้วย โครงการ Nam Ou, Nam Xeng, Nam Ngan และ Nam Chong ปรากฎว่าทั้ง 4 โครงการมีความเหมาะสมเชิงเศรษฐกิจ ในส่วนของการวิเคราะห์อัตราการคืนทุนของโครงการ จะเห็นได้ว่าทุกโครงการมีค่าต่ำกว่า WTP ที่มีค่าเท่ากับ 10.928 บาท/kWh.

 

7. บทสรุปและข้อเสนอแนะ

 

1. บทสรุป

การศึกษาความเหมาะสมและออกแบบรายละเอียดเบื้องต้น สามารถสรุปจำนวนครัวเรือนได้รับประโยชน์ กำลังการผลิต และค่าก่อสร้างของแต่ละโครงการได้ดังแสดงในตารางข้างล่าง

การศึกษาดังกล่าวนี้ ได้นำระยะทางจากสายส่งไฟฟ้าหลัก (Main Transmission Line) และความเต็มใจที่จะจ่ายค่าไฟฟ้า (WTP) มาเป็นองค์ประกอบในการพิจารณาด้วย จากการประเมินผลโครงการทางเศรษฐกิจ พบว่าโครงการ Nam Chong มี B/C และ EIRR ต่ำสุดคือ 1.25 และ 8.41 % ตามลำดับ และโครงการ Nam Ou มี B/C และ EIRR สูงสุด เท่ากับ 3.61 และ 29.23% ตามลำดับ อนึ่งกรวิเคราะห์ดังกล่าวได้นำผลประโยชน์โครงการที่มีค่าเป็นตัวเงินมาวิเคราะห์

 

สำหรับค่าตัวชี้วัดทางเศรษฐศาสตร์เกี่ยวกับความเสี่ยงของโครงการในอนาคตสามารถสรุปได้ว่าโครงการไฟฟ้าพลังน้ำทั้ง 4 โครงการ ไม่มีความอ่อนไหวกับการเปลี่ยนแปลงในทุกกรณี

 

ส่วนค่าคืนทุนโครงการ โครงการ Nam Ou มีค่าต่ำสุดคือ 1.11 บาท/kWh และโครงการ Nam Chong มีค่าสูงสุดคือ 3.94 บาท/kWh ซึ่งทุกโครงการมีค่ามากกว่าอัตราค่าไฟฟ้าที่ผู้ใช้ต้องจ่ายตาม WTP ที่ JICA ได้วิเคราะห์ไว้คือ 10.928 บาท/kWh

 

2. ข้อเสนอแนะ

จากบทสรุปจะเห็นว่าทุกโครงการได้นำผลประโยชน์เฉพาะที่มีค่าซึ่งคิดเป็นตัวเงินได้เท่านั้นมาวิเคราะห์และพบว่ามีอัตราส่วน B/C มากกว่า 1.00 ส่วนการศึกษาถึงผลกระทบต่อทรัพยากรสิ่งแวดล้อมนั้น พบว่า ทุกโครงการมีผลกระทบด้านผลเสียที่มีนัยสำคัญไม่มาก อยู่ในระดับต่ำและยอมรับได้ เมื่อเทียบกับผลดีของทุกโครงการ ฉะนั้นจึงเสนอแนะให้ทุกโครงการดำเนินการออกแบบรายละเอียดได้

 

อนึ่งสำหรับโครงการที่เสนอแนะให้เป็นโครงการนำร่องและควรดำเนินการถึงขั้นการก่อสร้าง คือ โครงการ Nam Ngan ซึ่งเป็นโครงการที่ทางสาธารณรัฐประชาธิปไตยประชาชนลาวต้องการและผู้นำชุมชนในที่ตั้งโครงการมีความเข้มแข็ง ซึ่งจะทำให้การดูแลรักษาและดำเนินการโครงการเป็นไปอย่างมีประสิทธิภาพและได้รับความร่วมมือจากทุกฝ่าย นอกจากนี้ โครงการ Nam Ngan ยังมีประชากรได้รับประโยชน์สูงถึง 359 ครัวเรือน มี EIRR มากกว่า 15% ค่าก่อสร้างโครงการเพียง 18.35 ล้านบาท และมีค่าคืนทุนโครงการเพียง 1.82 บาท/kWh